Goede jeugdhulp? Die organiseer je samen
Hoe zorgen we ervoor dat kinderen en jongeren in Zuid-Limburg gezond, gelukkig en kansrijk opgroeien? Voor Marlou Jenneskens, Wethouder Onderwijs, Jeugd, Arbeidsmarkt, Cultuur en Sport in Maastricht begint het antwoord bij het kind zelf. Niet bij regels, geldstromen of diagnoses, maar bij wat een kind nodig heeft om zich te ontwikkelen. Met een flinke dosis enthousiasme, een frisse blik en een duidelijke ambitie wil ze werelden bij elkaar brengen. Want goede jeugdhulp? Die organiseer je samen.
Een kind groeit niet op in hokjes
Een kind dat opgroeit, heeft te maken met allerlei mensen en organisaties. Van de verloskundige en het consultatiebureau tot de kinderopvang, school, sportvereniging en soms ook jeugdhulp. Allemaal hebben ze hetzelfde doel: bijdragen aan een goede ontwikkeling. Toch zijn het in de praktijk vaak gescheiden werelden.
Dat viel Marlou Jenneskens al snel op toen ze aantrad als wethouder. "Je ziet meteen hoe gefragmenteerd en complex het is, met allemaal verschillende geldstromen, potjes en doelen."
Juist daarom wilde ze graag de portefeuilles onderwijs en jeugd combineren. Haar ambitie is om veel meer vanuit de levensloop van kinderen en jongeren te denken. Van vóór de geboorte tot aan de jongvolwassenheid. Want voor een kind maakt het niet uit onder welk ministerie, welke wet of welk gemeentelijk budget een voorziening valt. Het gaat erom dat de juiste ondersteuning beschikbaar is, op het moment dat die nodig is.
Samen kunnen we meer
Jenneskens zet zich in voor een sterke regionale samenwerking. Want hoewel gemeenten dicht bij hun inwoners staan, kunnen ze niet alle uitdagingen zelfstandig oplossen.
"De jeugdhulp regio Zuid- Limburg helpt ons om ervoor te zorgen dat we de goede voorzieningen en het goede aanbod hebben om kinderen en jongeren verder te helpen."
Dat geldt voor relatief laagdrempelige ondersteuning, maar zeker ook voor ingewikkelde vraagstukken. Denk aan de afbouw van JeugdzorgPlus en het organiseren van specialistische jeugdhulp.
Ze is positief over de samenwerking van de 16 gemeenten. Ze ziet betrokken bestuurders, enthousiaste collega's en een regio waarin hard wordt gewerkt aan gezamenlijke oplossingen.
Volgens haar hoeven regionale samenwerking en lokale eigenheid elkaar helemaal niet in de weg te zitten. Sterker nog: ze kunnen elkaar versterken.
De regio zorgt ervoor dat gemeenten gezamenlijk voldoende passende jeugdhulp kunnen organiseren. Lokaal blijft er ruimte om aan te sluiten bij de behoeften van kinderen, jongeren en gezinnen. Want of je nu in Maastricht, Heerlen of Beek woont: ieder kind moet kunnen rekenen op goede jeugdhulp.
Niet alleen kijken naar wat moeilijk gaat
Natuurlijk zijn er kinderen en jongeren die extra ondersteuning nodig hebben. En natuurlijk zijn sommige problemen ingewikkeld. Maar ze wil voorkomen dat we kinderen vooral gaan bekijken vanuit wat er niet goed gaat.
"We mogen af van het fenomeen dat iemand een soort sticker krijgt en die blijft voor eeuwig plakken."
Een diagnose kan belangrijk zijn om passende hulp te bieden, benadrukt ze. Maar een diagnose vertelt nooit het hele verhaal van een kind. Ieder kind heeft ook talenten, dromen, interesses en een eigen persoonlijkheid.
Waar specialistische hulp nodig is, moet die beschikbaar zijn. Maar waar kinderen en gezinnen op andere manieren geholpen kunnen worden, moeten we die mogelijkheden ook benutten
Daarom pleit ze ervoor om verder te kijken dan de hulpvraag alleen. Hoe gaat het thuis? Hoe voelt een kind zich op school? Is er ruimte om te sporten, muziek te maken of vrienden te ontmoeten? En wat kunnen professionals samendoen om een kind verder te helpen?
Die brede blik is volgens haar onmisbaar. Niet alles hoeft met gespecialiseerde jeugdhulp te worden opgelost. Soms zit een belangrijk deel van de oplossing juist in de omgeving van een kind: thuis, op school of in de wijk.
Zo blijft er ruimte voor de kinderen en jongeren die intensieve jeugdhulp het hardst nodig hebben.
Op zoek naar dat ene vonkje
Wat gunt ze jongeren het meest? “Ik gun ieder kind of jongere denk ik nog wel het allermeest dat ze ergens een soort vonkje voelen van iets.”
Dat kan ontstaan op het sportveld, tijdens muziekles of in de klas. Het gaat erom dat jongeren ontdekken waar ze plezier in hebben en waar hun talenten liggen. Volgens Jenneskens is het aan volwassenen en professionals om die talenten te stimuleren, verder te ontwikkelen en jongeren kansen en vertrouwen te geven.
Want opgroeien gaat over veel meer dan goede schoolprestaties of het voorkomen van problemen. Het gaat ook over plezier, zelfvertrouwen, ergens bij horen en ontdekken wie je bent.
Investeren in de toekomst
De uitdagingen in de Jeugdhulp Zuid-Limburg zijn groot. Er zijn financiële zorgen, ingewikkelde vraagstukken en veranderingen die veel vragen van gemeenten, professionals en zorgaanbieders. Toch wil Jenneskens vooral vooruit blijven kijken.
"Ik geloof er heilig in dat investeren in kinderen en jongeren zich daarna terugbetaalt."
Daarmee doelt ze niet op financieel rendement. Het gaat om kinderen die zich gezien voelen, jongeren die hun talenten kunnen ontwikkelen en gezinnen die de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.
Voor Jenneskens ligt daar de kracht van de Jeugdhulp regio Zuid-Limburg: samen organiseren wat nodig is, de verbinding zoeken tussen verschillende leefwerelden en steeds opnieuw het kind centraal stellen. Want achter iedere hulpvraag staat een kind of jongere met een eigen verhaal, eigen mogelijkheden en een toekomst die nog volop in ontwikkeling is.
En misschien begint die toekomst wel bij dat ene vonkje dat iemand helpt ontdekken én aanwakkeren.