Samen bouwen aan een robuust jeugdzorglandschap in Limburg
De Limburgse jeugdregio’s Noord-, Midden- en Zuid-Limburg werken samen aan een toekomstbestendig, kwalitatief goed en financieel houdbaar jeugdzorglandschap. Samen met het Bovenregionaal Expertisenetwerk jeugdhulp Limburg (BEL), jeugdhulpaanbieders, verwijzers en ervaringsdeskundigen wordt gewerkt aan een samenhangende aanpak, waarin jeugdigen en gezinnen zo vroeg mogelijk de juiste hulp krijgen
Aanleiding voor deze samenwerking zijn verschillende ontwikkelingen die sinds 2023 de continuïteit van specialistische jeugdhulp onder druk hebben gezet. De taskforce Robuust Jeugdzorglandschap Limburg heeft in 2025 aanbevelingen gedaan om de samenwerking en sturing op Limburgse schaal te versterken. Deze aanbevelingen vormen de basis voor de verdere ontwikkeling.
Samen werken aan een gezamenlijke koers
In 2026 zijn een gezamenlijke visie en leidende principes opgesteld. De centrale vraag daarbij is: wat is nodig om jeugdigen eerder, beter en passender te helpen, zodat zij zo thuis en stabiel mogelijk kunnen opgroeien?
De komende 8 tot 10 jaar werken de Limburgse jeugdregio’s stapsgewijs toe naar een robuust jeugdzorglandschap. Daarbij staan vier ontwikkelopgaven centraal:
- Toekomstbestendig aanbod van 24-uursvoorzieningen: werken aan een passend aanbod van onder andere pleegzorg, gezinshuizen, woonleefgroepen, crisisvoorzieningen en behandelvoorzieningen.
- Intensiveren van ambulante hulp: specialistische hulp zoveel mogelijk naar gezinnen en hun leefomgeving brengen, als alternatief voor een uithuisplaatsing of langdurig verblijf.
- Een gezamenlijke aanpak van complexe casuïstiek: ontwikkelen van een provinciale werkwijze voor situaties waarin bestaande hulpstructuren onvoldoende perspectief bieden.
- Bovenregionale samenwerking in contractmanagement en opdrachtgeverschap: kennis, informatie en ervaringen tussen de drie jeugdregio’s beter delen om gezamenlijk sterker te kunnen sturen op specialistische jeugdhulp.
Daarnaast wordt gewerkt aan een structureel bestuurlijk overleg tussen de Limburgse jeugdregio’s en belangrijke jeugdhulpaanbieders.
Toekomstbeeld voor 24-uursvoorzieningen
Een belangrijk onderdeel van de gezamenlijke visie is het toekomstbeeld voor de Limburgse 24-uursvoorzieningen. Het uitgangspunt is dat jeugdigen zoveel mogelijk thuis of in een stabiele, passende woonomgeving kunnen opgroeien. Uithuisplaatsingen worden waar mogelijk voorkomen en wanneer verblijf toch nodig is, moet er sprake zijn van een duurzame plek met passende ondersteuning.
Vier leidende principes staan hierbij centraal:
- Jeugdigen en ouders zijn het vertrekpunt van handelen.
- Kennis en expertise worden zoveel mogelijk naar gezinnen en basisvoorzieningen gebracht.
- We werken toe naar zo min mogelijk uithuisplaatsingen.
- Samenwerking, vertrouwen en gezamenlijk leren staan centraal.
Dit krijgt vorm via vier ontwikkelrichtingen: het voorkomen van uithuisplaatsingen, de ontwikkeling van een intensief ambulant team, het versterken van woonleefgroepen en het realiseren van integrale behandelvoorzieningen.
Een belangrijke ambitie is de inzet van een bovenregionaal intensief ambulant team dat zeven dagen per week beschikbaar is. Dit team kan snel specialistische ondersteuning bieden wanneer een situatie dreigt te escaleren. Zo kan mogelijk worden voorkomen dat een jeugdige moet verhuizen naar een andere voorziening.
Ook wordt ingezet op stabiele woonplekken waar jeugdigen kunnen blijven wonen wanneer hun ondersteuningsbehoefte verandert. Behandeling wordt waar mogelijk naar de jeugdige toe gebracht, zodat onnodige overplaatsingen worden voorkomen.
Meer ruimte voor ambulante hulp en maatwerk
Uit de verkenning naar intensief ambulante jeugdhulp blijkt dat het bestaande aanbod in de basis voldoende aanwezig is. De belangrijkste uitdaging ligt in het beter benutten en verder ontwikkelen van dit aanbod.
Daarnaast werken de drie jeugdregio’s aan een gezamenlijke aanpak voor gezinnen met zeer complexe problematiek. Hiervoor wordt onder andere een provinciale routekaart ontwikkeld. Deze moet professionals helpen om te bepalen welke stappen mogelijk zijn wanneer reguliere ondersteuningsroutes vastlopen. Ook wordt gewerkt aan een gezamenlijke leer- en verbetercyclus, zodat de Regionale Expertteams (RET’s) ervaringen en kennis beter met elkaar kunnen delen.
Samenwerking op Limburgse schaal
De ontwikkeling van een robuust jeugdzorglandschap vraagt om samenwerking over de grenzen van de afzonderlijke jeugdregio’s heen. Specialistische jeugdhulpaanbieders zijn immers vaak in heel Limburg actief. Daarom wordt ook de samenwerking op het gebied van contractmanagement en opdrachtgeverschap versterkt.
Daarnaast starten de drie jeugdregio’s samen met vertegenwoordigers van belangrijke jeugdhulpaanbieders een structureel bestuurlijk overleg. Hierin worden strategische vraagstukken besproken, zoals specialistische voorzieningen, arbeidsmarkt, innovatie, financiële continuïteit en samenwerking in de jeugdhulpketen.
Hoe nu verder?
De komende periode wordt verder verkend hoe de drie Limburgse jeugdregio’s gezamenlijk invulling geven aan de ambities en ontwikkelrichtingen. In Zuid-Limburg loopt op dit moment een aanbestedingstraject waarin de gezamenlijke toekomstvisie al is meegenomen. Gezamenlijke provinciale contractering is daarom pas op een later moment mogelijk.
De gezamenlijke ambitie blijft onverminderd overeind: bouwen aan een jeugdzorglandschap waarin jeugdigen en gezinnen tijdig passende hulp krijgen, specialistische kennis beschikbaar is wanneer dat nodig is en jeugdigen zo thuis en stabiel mogelijk kunnen opgroeien.
Samen werken we aan jeugdhulp die beter aansluit bij wat jeugdigen en gezinnen nodig hebben.
